Plan Zarządzania Danymi badawczymi w projektach naukowych Narodowego Centrum Nauki. Dobre praktyki i aspekty prawne.

Termin szkolenia:
14.10.2022 - ONLINE (platforma clickmeeting)
Godziny szkolenia: 10.00-15.00
Cena szkolenia za jedną osobę: 730,00 zł netto (brutto w przypadku gdy szkolenie finansowane będzie ze środków publicznych)

Zakres przedmiotowy szkolenia:

Część pierwsza — wykładowa obejmuje zarówno rekomendacje w zakresie stosowania dobrych praktyk, jak również wytyczne w kontekście aspektów i regulacji prawnych w przedmiocie przygotowania Planu Zarządzania Danymi Badawczymi (Data Management Plan DMP) jako dokumentu opisującego czynności wykonywane na poszczególnych etapach procesu postępowania badawczego z wykorzystaniem danych badawczych. Plan Zarządzania Danymi Badawczymi zostanie poddany charakterystyce jako dokument opisujący to, co będzie działo się z danymi w trakcie projektu badawczego i po jego zakończeniu, tym samym ukazując cykl życia zebranych lub wytworzonych danych badawczych od planowania, organizowania, dokumentowania, przetwarzania, przechowywania i ochrony danych po udostępnianie i publikowanie datasetów. W końcu Plan Zarządzania Danymi Badawczymi zostanie omówiony zarówno jako integralna część wniosku o finansowanie projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki, jak również na etapie jego aktualizacji i uzupełnienia w trakcie składania raportu końcowego oraz oceny po zakończeniu realizacji projektu. W części drugiej — Q&A, odbędzie się sesja pytań i odpowiedzi eksperckich.

Materiały szkoleniowe:

Jako opracowanie autorskie stanowią kompendium specjalistycznej wiedzy merytorycznej w połączeniu z najlepszymi praktykami i praktycznymi wskazówkami, w tym o charakterze komentarza prawnego. Ponadto ze względu na fakt kompleksowego ujęcia tematycznego zakresu przedmiotowego szkolenia, posłużą uczestnikom w codziennej pracy w przedmiotowym zakresie.

Program szkolenia:

I blok szkoleniowy w formie wykładowej
Godz. 10.00-13.30

1. Definicja normatywna i charakterystyka danych badawczych na gruncie:
a) Wytycznych Narodowego Centrum Nauki dla wnioskodawców w projektach badawczych;
b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego;
c) Ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego;
d) Międzynarodowego Standardu Zarządzania Danymi Badawczymi Science Europe - The International Alignment of Research Data Management.

2. Plan Zarządzania Danymi jako określenie sposobu zarządzania danymi badawczymi zarówno w trakcie realizacji projektu badawczego, jak i po jego zakończeniu, w tym:
a) Plan Zarządzania Danymi jako część Planu Badań tzn. techniczny opis sposobu zarządzania danymi;
b) co jest celem DMP, co ułatwia i co zwiększa oraz czemu zapobiega ?
c) kiedy, gdzie i na jakich zasadach udostępniać dane;
d) rodzaje danych badawczych jako zebrane, zaobserwowane, wytworzone, wyprodukowane lub zarejestrowane w trakcie prowadzonych badań naukowych;
e) selekcja i przygotowanie danych do udostępnienia datasetów:
czynniki determinujące dobór zbiorów danych do archiwizacji,
usunięcie danych wrażliwych umożliwiających identyfikację osób trzecich,
wybór formatów plików i podstawowe zasady ich organizacji w strukturze katalogów (Dobre praktyki w projektowaniu odpowiedniej struktury plików danych, nazywaniu, dokumentowaniu i organizowaniu plików danych w odpowiednich strukturach folderów),
metadane czyli dane o danych jako ustrukturyzowane informacje opisujące zasoby (forma i treść),
wersjonowanie, czyli kontrola wersji plików,
f) lista kontrolna DMP, czyli jakich informacji nie może w nim brakować.

3. Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełnienia Planu Zarządzania Danymi w projekcie badawczym:
a) Opis danych oraz pozyskiwanie lub ponowne wykorzystanie dostępnych danych:
zbiory danych (rodzaje, formaty, objętości, standardy, metody i oprogramowanie),
udokumentowanie pochodzenia danych,
organizacja plików i zarządzanie ich różnymi wersjami,
digitalizacja danych analogowych lub wydanych w formie papierowej,
kontrola jakości i spójności.
b) Metadane, metodologia oraz sposoby pozyskiwania i organizacji danych:
sposób organizacji danych w trakcie projektu poprzez podanie przyjętej konwencji, wersji i struktury folderów,
środki kontroli jakości.
c) Przechowywanie i tworzenie kopii zapasowych podczas badań:
bezpieczeństwo i ochrona danych wrażliwych.
d) Wymogi prawne, kodeksy postępowania:
przetwarzanie danych osobowych,
anonimizacja, pseudonimizacja i szyfrowanie danych,
zapewnienie zgodności z innymi przepisami, takimi jak prawa własności intelektualnej i prawa autorskie.
e) Udostępnianie i długotrwałe przechowywanie danych:
ewentualne ograniczenia i zakazy dotyczące udostępniania danych,
embargo czasowe związane publikowaniem wyników B+R, ochroną własności intelektualnej czy ubieganiem się o uzyskanie praw wyłącznych – patentów,
procedura selekcji przeznaczonych do utrwalenia danych,
stosowanie unikalnego i trwale przypisanego identyfikatora.
f) Zadania związane z zarządzaniem danymi oraz zasoby:
personel odpowiedzialny za zarządzanie danymi w trakcie trwania projektu, tj. od ich utworzenia, początkowego przechowywania, aż do archiwizacji i długoterminowego przechowywania danych,
opisanie podziału ról i obowiązków w zakresie zarządzania i opieki nad danymi.

4. Prawne aspekty udostępniania danych badawczych, w tym:
a) najważniejsze definicje, terminy i pojęcia;
b) identyfikacja prawnego otoczenia projektu z uwzględnieniem zasad:
komercjalizacji wyników B+R,
przeprowadzania eksperymentów medycznych,
ochrony danych osobowych,
ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego,
licencjonowania danych badawczych,
c) udostępnianie danych badawczych z perspektywy:
zasady „as closed as necessary, as open as possible”,
wolnych licencji (Creative Commons; Open Data Commons),
domeny publicznej,
prawa własności intelektualnej (prawo autorskie; prawa własności przemysłowej),
etyki i ochrony danych osobowych (wyrażenie zgody na gromadzenie, przetwarzanie i wykorzystywanie danych; kontrola dostępu; anonimizacja; pseudonimizacja).

5. Zasady opisywania, publikowania i przechowywania danych badawczych zgodne z FAIR Data Principles:
a) Findable data, jak ułatwić innym znalezienie naszych danych ?
b) Accessible data, jak zapewnić otwarty dostęp do danych ?
c) Interoperable data, jak umożliwić powiązanie naszych danych z innymi danymi ?
d) Reusable data, jak umożliwić ponowne wykorzystanie danych ?
e) Narzędzia umożliwiające samodzielną ocenę stopnia spełnienia kryteriów FAIR.

6. Pomocne narzędzia przy tworzeniu planu zarządzania danymi oraz wyszukiwarki indeksujące, katalogi i cyfrowe rejestry repozytoriów zbiorów danych badawczych:
a) gdzie i w jaki sposób szukać danych badawczych oraz jak korzystać z repozytoriów danych lub data journals (data descriptors) ?
b) wyszukiwanie, przeglądanie, pobieranie i cytowanie danych oraz zarys prawnych aspektów korzystania z danych badawczych;
możliwości uzyskania dostępu (database access; terms of access lub access rights) oraz warunki korzystania z danych (data access; terms of use),
udostępnianie i cytowanie.

Przerwa
Godz. 13.30-14.00

II blok szkoleniowy w formie dyskusyjnej (sesja pytań i odpowiedzi eksperckich - Q&A),
godz. 14.00-15.00


Prelegent:
dr Wojciech Majkowski

Co zapewniamy:
- materiały szkoleniowe
- wyspecjalizowaną kadrę
- certyfikaty

WYPEŁNIJ FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY